August 7, 2022 4:08 pm

Gia Cát Lượng “mượn đao” Đông Ngô diệt trừ Quan Vũ?

Đối với nhà Thục Hán, việc để mất Kinh Châu và tay Đông Ngô, Quan Vũ tử trận chính là bi bịch lớn nhất trong lịch sử. Vấn đề Gia Cát Lượng không gửi quân tiếp viện đến Kinh Châu đã khiến nhiều người suy đoán rằng, mọi chuyện đã quá muộn. Nhưng trong Tam quốc diễn nghĩa lại không hề đề cập đến nên vấn đề này đã trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi giữa các học giả Trung Quốc sau này. 

Đến thời cận đại, bậc thầy Quốc học Trung Quốc là Chương Thái Viêm đã đặt ra một cách nhìn mới thu hút sự chú ý. Ông Chương cho rằng, vì Quan Vũ phá hỏng kế hoạch kết giao với Ngô kháng tào mà Gia Cát Lượng mới “mượn đao” Tôn Quyền diệt trừ Quan Vũ. 

Quan Vũ có thể xem là một trong những nhân vật hàng đầu trong hàng Ngũ hổ tướng, từng có thời gian phục vụ dưới trướng Tào Tháo. Việc Quan vân Trường hàng Tào ít nhiều cũng làm dấy lên mối nghi ngờ. Thái độ nhục mạ Đông Ngô của Quan Vũ cũng là một nhân tố tiềm tàng gây nên bất hoà trong liên minh Tôn Quyền – Lưu Bị. 

Có một số ý kiến cho rằng, người mà Gia Cát Lượng e dè nhất không phải là Tào Tháo, lại càng không phải Tư Mã Ý mà chính là Quan Vũ. 

Quan điểm tỏ ra khá mâu thuẫn, vì Quan Vũ vốn là nhân tố cốt lõi trong lực lượng Thục Hán nhưng lại có thể tạo ra mối đe doạ lớn nhất cho nhà Thục hơn cả Tào Nguỵ?

Gia Cát Lượng “lo sợ” Quan Vũ?

Có một số học giả cho rằng, Gia Cát Lượng e ngại Quan Vũ “thân tại Hán doanh tâm tại Tào”. Một vị đại tướng Thục Hán như Quan Vũ đã bị Tào Tháo “tẩy não” và có thể thay đổi bất cứ lúc nào. 

Tuy nhiên vẫn không có chứng cứ xác thực nào cho quan điểm này. Bên cạnh việc tha mạng cho Tào Tháo, các học giả không có lý do để cho rằng, Quan Vân Trường “thông gian bán nước”. 

Nếu nói về năng lực chiến đấu của Quan Vũ thì là điều không cần bàn cãi. Sự kiện Quan Vũ chỉ huy Nguỵ quân đột phá vòng vây của quân Viên Thiệu, chém danh tướng Nhan Lương giữa hàng vạn quân cũng đã chứng minh được bản lĩnh của ông. 

Gia Cát Lượng có thể cảm thấy bất an khi vị tướng “thành công ít, thất bại nhiều” như Quan Vũ lại được giao nhiệm vụ phòng thủ ở một nơi hiểm yếu bậc nhất là Kinh Châu. Khổng Minh cũng lo ngại Quan Vũ sẽ khiến cho lộ trình “Long Trung đối sách” – chiến lược lớn nhất mà Gia Cát Lượng đề ra sẽ bị lệch hướng, “đánh chìm con thuyền liên Ngô kháng Tào”. 

Được biết Liên Ngô Kháng Tào là chính sách cốt lõi nằm trong chiến lược “Tam Quốc đỉnh lập” của Gia Cát Lượng. Chiến lược này thất bại thì đồng nghĩa với vận số Thục Hán khó mà giữ được, tâm huyết của Lưu Bị và Gia Cát Lượng sẽ đổ sông đổ bể theo. 

Kinh Châu nằm ở vị trí tiếp giáp với Đông Ngôn, đồng thời cũng là địa bàn mà cả thục lẫn Ngô cùng tuyên bố nắm chủ quyền. Chính vì vậy, trong vai trò quan trấn thủ, nhiệm vụ khó khăn nhất của Quan Vũ là vừa giữ được chủ quyền vừa duy trì sự giao hảo với lực lượng chủ chốt phía Đông. 

Lịch sử đầu hàng Tào của Quan Vũ có thể khiến cho Gia Cát Lượng cảm thấy quan điểm của Vũ đối với liên minh Tôn – Lưu là “liên kết người lạ đánh người thân”. 

Điều này cũng được lý giải bằng thái độ lạnh nhạt của Quan Vũ trong mối quan hệ với Giang Đông, khước từ lời cầu thân của Tôn Quyền và buông lời sỉ nhục sứ giả nhà Đông Ngô. 

Gia Cát Lượng làm ngơ khiến Quan Vũ chết thảm?

Theo các học giả Trung Quốc, Quan Vũ đóng vai trò phòng thủ Kinh Châu mà điều quân Bắc phạt, tấn công Tương Dương – Phàn Thành thật sự là một chiến lược sai lầm. 

Quan điểm của Gia Cát Lượng trong “Long Trung đối sách” là luôn nhắc đến việc chờ thiên hạ có biến, Ích Chây và Kinh Châu cùng lúc khởi binh, khiến Tào Nguỵ không kịp trở tay. Trong khi đó, Tào Tháo lại vô cùng xem trọng cuộc chiến ở Tương Thành. Có thể đánh giá, để đối phó với chiến dịch của Quan Vũ, phía Tào Nguỵ đã phải tổng động viên cả nước. 

Ngược lại, Thục Hán lại không có dấu hiệu tăng viện cho phía Quan Vũ. Theo tài liệu trong Tam quốc diễn nghĩa thì đạo quân của Quan Vũ chỉ huy có đến 3 vạn người. Vì thiếu hụt binh sĩ nên Quan Vân Trường đã mạo hiểm dồn toàn lực để tấn công để rồi tướng Lữ Mông bên phía Đông Ngô lợi dụng cơ hội này đánh chiếm Kinh Châu. 

Một số người còn nhận định rằng, Gia Cát Lượng đâu phải thần thánh, khó mà tính trước được chuyện Lã Mông lại tập kích ở Kinh Châu, cho nên mới không phái viện binh cho Quan Vũ. Tuy nhiên, các nhà sử học Trung Quốc nói, Gia Cát Lượng coi trọng Kinh Châu, không thể nào làm ngơ trước chiến dịch của Quan Vũ. 

Khổng Minh là người từng trấn thủ Kinh Châu trong nhiều năm liền, Trang bị, binh lực của Kinh Châu, hơn ai hết Gia Cát Lượng là người nắm rõ trong lòng bàn tay. Khi Tào Nguỵ gần như xuất toàn lực, chẳng lẽ Khổng Minh lại không hề biết? Điều này thật khó giải thích. 

Được biết khi Quan Vũ điều binh trấn thủ Giang Lăng tăng viện cho Tương Phàn, dĩ nhiên ông đã đánh giá hết khả năng tập kích của quân Đông Ngô. Nhưng vì binh lực không đủ, Quan Vũ mới phải mạo hiểm dùng hết số binh lực hiện có của mình. 

Quá trình thất bại của Quan Vũ cũng không được diễn ra trong một sớm một chiều. Trái lại, trong suốt hai tháng trời bất lực, Lưu Bị và Gia Cát Lượng chẳng lẽ lại khoanh tay làm ngơ. Xét về mặt lý thuyết, một khi khởi động chiến dịch Tương Phàn, cả 3 nước Nguỵ, Thục, Ngô đều phải tập trung vào chiến trường Kinh Châu. Thục Hán ở Ích Châu mặc dù không chịu bất cứ sự uy hiếp nào nhưng cuối cùng vẫn không cho quân đến trợ giúp. 

Nhược điểm chí mạng của Quan Vũ

Theo quan điểm của Gia Cát Lượng, Quan Vũ là người chỉ biết tiểu nghĩa mà không hiểu đại nghĩa. Quan Vũ xem trọng tình huynh đệ với Lưu Bị, Trương Phi nhưng lại xem thường “thiên hạ đại nghĩa”.

Các học giả ủng hộ ý kiến này nói rằng, nếu hiểu “đại nghĩa”, Quan Vũ đã không năm lần bảy lượt cản trở Lưu Bị “tam cố thảo lư”, mời Khổng Minh xuống núi. Quan Vân Trường cũng cố chấp gây khí dễ khi Gia Cát Lượng lên nắm quyền, khiến cho nhà Thục Hán chia rẽ nội bộ. 

Việc Quan Vũ hàng Tào Nguỵ, để Tào Tháo dùng “nghĩa” là kế sách khiến cho “Quan Vân Trường ghi nhớ mãi không quên”. Kế này về sau đã giúp cho Tào Tháo thoát chết ở Hoa Dung. 

Nhược điểm của Quan Vũ cũng được nếu rõ trong Tam quốc chí, thứ nhất là Quan Vũ háo thắng, ham hố tranh giành địa vị, ngay sau khi Mã Siêu quy hàng Thục Hán, Quan Vũ đã lập tức gửi thư đến Gia Cát Lượng yêu cầu tranh tài cao thấp cùng Mã Siêu. Khổng Minh phải gửi thư hồi đáp, tìm cách tán dương mới làm Quan Vân Trường nguôi lòng. Thứ hai, Quan Công là người thiếu năng lực xử lý quan hệ với đồng minh quân sự, hoá bạn thành thù. Khi ông đối đầu với Tào Nguỵ tại Kinh Châu, Tào Tháo đã phái người hẹn Tôn Quyền hợp công Quan Vũ. 

Tôn Quyền trước khi đưa ra quyết định, đã phái sứ giả tới cầu hôn con gái của Quan Vũ cho con trai mình nhưng cũng nhằm mục đích dò thăm, Tiếc rằng, Quan Vũ đã phản ứng bằng cách “nhục mạ sứ giả, cự tuyệt hôn ước”.

 

Cũng vì vậy mà Tôn Quyền nổi giận, quyết phá vỡ liên minh Thục – Ngô để chiếm đoạt Kinh Châu. Có thể nói, thái độ của Quan Vũ chính là nhân tố quyết định khiến liên minh Thục – Ngô tan rã, Kinh Châu gặp thất thủ. 

Thứ ba, Quan Vân Trường không giỏi trong việc điều tiết các mối quan hệ với những người dưới quyền, khiến nội bộ lục đục, trực tiếp dẫn đến việc để mất Kinh Châu. Theo Tam quốc chí, đại tướng Đông Ngô Lục Tốn từng nói, Quan Vân Trường vốn kiêu căng, áp bức người khác. 

Những đồng môn đã cùng Quan Vũ trấn giữ Kinh Châu như My Phương và Phó Sĩ Nhân đều bị khinh thường. 

Khi Quan Vân Trường xuất chinh, hai người này vì thiếu sót trong cung cấp quân nhu, bị Quan Vũ đe doạ “khi trở về sẽ trị tội”. My Phương và Phó Sĩ Nhân đã ngày đêm sống trong sự lo sợ, dẫn đến việc dễ dàng bị Tôn Quyền dụ hàng. 

Trên thực tế, Tôn Quyền đoạt được Kinh Châu không hề khó khăn mấy, trong khi Quan Vũ lại chết thảm. Các học giả ngày nay thường có xu hướng bảo vệ quan điểm Quan Vân Trường là một nhân vật bi kịch, xuất phát từ khiếm khuyết trong tính cách của ông. 

Hình ảnh tốt đẹp của Quan Vân Trường trong dân gian ngày nay, chỉ có thể là kết quả của quá trình “thần hoá” hàng nghìn năm đối với danh tướng thời Tam quốc này. 

Comments (0)

Leave a Reply