August 7, 2022 4:05 pm

Vì sao Gia Cát Lượng quyết diệt Tào Ngụy cho đến ch:ết?

Bắc phạt diệt Tào Ngụy chính là chiến lược quân sự lớn nhất trong cuộc đời Gia Cát Lượng nhưng ông lại qua đời khi sự nghiệp thống nhất Trung Quốc vẫn còn nhiều dang dở. 

Gia Cát Lượng được xem là một trong những nhân vật vật kiệt xuất của thời Tam Quốc. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng giải đáp một số bí ẩn xoay quanh cuộc đời của nhà quân sự tài ba này. 

Sau trận Xích Bích lịch sử năm 208, cục diện của Tam quốc hình thành. Nhà Thục Hán do Lưu Bị sáng lập chiếm được Kinh Châu và Ích Châu, tập trung xây dựng đất nước và củng cố binh lực. 

Năm 223, khi Lưu Bị qua đời, ông đã để lại khoảng trống quá lớn mà sau này con trai ông là Lưu Thiện cũng không thể khỏa lấp. Dưới thời Lưu Thiện, Gia Cát Lượng tấn công rất nhiều nhưng số lần chiến thắng thì rất ít. Điều này cũng khiến cho người sau nghi ngờ về khả năng lãnh đạo quân sự của Gia Cát Lượng. 

5 lần Bắc phạt diệt Tào Ngụy trong giai đoạn 228 – 234 thất bại, quân Thục đã không đạt được mục tiêu đưa ra. Sự nghiệp Bắc phạt Trung Nguyên, hưng phục Hán thất của Gia Cát Lượng vẫn còn dang dở, chưa thể hoàn thành khi ông bị bệnh và mất trong lần thứ 6 lúc ra Kỳ Sơn. 

Việc Gia Cát Lượng quyết Bắc phạt, bất chấp quân Thục chưa có đủ thực lực cũng đã để lại rất nhiều tranh cãi trong hậu thế sau này. 

Lấy công làm thủ

Theo như thông tin trên Lshushi của Trung Quốc, Gia Cát Lượng bắt đầu khởi động chiến dịch Bắc phạt ngay từ năm 227, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn sau khi Ngụy vương Tào Phi qua đời đột ngột ở tuổi 40. Nước Nguỵ khi ấy bắt đầu rơi vào khủng hoảng, hỗn loạn, các tướng sĩ đấu đá lẫn nhau. Đây cũng chính là thời cơ phù hợp để chinh phạt, tiêu diệt nhà Nguỵ, hướng tới thống nhất Trung Quốc.

Thục Hán chỉ là một nước nhỏ ít dân, địa hình hiểm trở, dễ thủ khó công. Nếu như chinh phạt ở phương Bắc, Gia Cát Lượng chỉ cần để lại một ít quân phòng ngự, phần còn lại sẽ tập trung để tấn công.

Kể từ khi nhà Nguỵ thất bại thảm hại trong trận Xích Bích và Tào Tháo qua đời, nhà Nguỵ đã rơi vào thế phòng ngự và củng cố lực lượng. 

Gia Cát Lượng vốn là người có tầm nhìn sâu rộng, nhất là trong lĩnh vực kinh tế – xã hội, ông chắc chắn được rằng những vùng đất do nước Thục nắm giữ vốn nghèo nàn như Ích Châu thì dù có nỗ lực bao nhiêu đi nữa thì cũng đã phát triển tới cực hạn. 

Trong khi đó, nếu để cho nhà Nguỵ có thời gian khôi phục đất nước thì chuyện Tào Nguỵ thống nhất miền Nam là điều có thể xảy ra. Một số nhà sử học Trung Quốc còn cho rằng, mục đích Bắc phạt của Gia Cát Lượng là nhằm thổi bùng lên cuộc hỗn loạn mới ở Trung Nguyên, ngăn cản con đường phục hồi kinh tế của nhà Ngụy.

Ngay cả Khổng Minh cũng có nhắc đến mục đích của bản thân mình trong “Long Trung đối sách” với câu nói “Thiên hạ có biến”. Nếu thiên hạ không có những cuộc hỗn chiến thì phải tìm cách để tạo ra xung đột. Dựa trên những quan điểm này, sớm muộn gì thì Gia Cát Lượng cũng phải Bắc phạt. 

Xét trên thực tế, trong 5 lần tiến quân về phương Bắc, quân Thục không ít lần giành được những chiến thắng nhờ có chiến thuật xuất sắc nhưng lại không thể duy trì lợi thế. 

Thất bại trong lần chinh phạt đầu tiên do Mã Tốc đã sai lầm đánh mất Nhai Đình, lần hai là do thiếu hụt về binh lính, lần thứ ba là do Trương Bào hy sinh khiến Khổng Minh đổ bệnh. Đến lần thứ tư cũng thất bại, lần này là do Lưu Thiện bị trúng kế phản gián của Nguỵ, ra lệnh thu binh; lần thứ năm là do Lý Nghiêm mắc lỗi khi vận chuyển lương thực. 

Một nguyên nhân sâu xa là nằm ở việc quân Thục Hán không thể giành thắng lợi trong việc đánh trận trường kỳ. Càng về sau thì quân Nguỵ do Tư Mã ý chỉ huy kiên quyết theo đuổi chiến thuật phòng ngự chặt chẽ, cố thủ không ra đánh. 

Tào Nguỵ cũng rất khôn khéo khi tập kích vào tuyến đường vận chuyển lương thảo của Thục Hán, khiến cho cuộc chiến Thục – Nguỵ chủ yếu biến thành giao tranh cướp bóc lương thảo. 

Sau này, khi Gia Cát Lượng qua đời thì Khương Duy – người kế nhiệm ông vẫn tiếp tục theo hướng quân sự này. Trong 9 lần đem binh đi đánh Nguỵ cũng đều không mang lại kết quả khả quan. 

Gia Cát Lượng không muốn Bắc phạt thành công?

Tờ Sina của Trung Quốc có đưa tin, trong chiến lược “Long Trung đối sách”, Gia Cát Lượng xem Kinh Châu và Ích Châu là hai địa bàn quan trọng. Trải qua thời gian dài, bên trong nhà Thục Hán đã hình thành nên hai phe phái theo đuổi những lợi ích khác nhau.

Trong kế hoạch của Lưu Bị, ông cố tình để nhóm Kinh Châu của Gia Cát Lượng cai trị Ích Châu. Đại tướng Lý Nghiêm của nhóm Ích Châu thống trị Kinh Châu. 

Năm 221, quân Thục để mất Kinh Châu vào tay Đông Ngô khiến cho nội bộ nhà Thục Hán  ra mâu thuẫn trầm trọng. Trải qua một thời gian, Lý Nghiêm càng ngày càng ham muốn quyền lực và nảy sinh mâu thuẫn với Gia Cát Lượng. 

Hơn nữa, Tào Nguỵ đã liên tục tuyên truyền. Trong lãnh thổ của Nguỵ, đại bộ phận người dân đã công nhận tính hợp pháp của chính quyền gia tộc họ Tào. Nhiều người dân bản địa ở Ích Châu còn thừa nhận tính hợp pháp của nền thống trị Tào Tháo. 

Chính vì vậy, Gia Cát Lượng không còn cách nào khác mà buộc phải kiên trì với chính sách “khôi phục Hán triều”, tiến hành Bắc phạt trước khi quá muộn. Gia Cát Lượng thật ra cũng muốn lợi dụng chiến dịch Bắc phạt để chiêu mộ những nhân tài về phe mình. 

Ngoài ra, mối quan hệ giữa Gia Cát Lượng với người kế nghiệp Lưu Bị, Lưu Thiện cũng không mấy tốt đẹp. Giống như cha mình, mặc dù để Gia Cát Lượng toàn quyền quyết định vận mệnh đất nước nhưng Lưu Thiện cũng không hoàn toàn tin tưởng Lượng, đâu đó ông vẫn có mối nghi ngờ như người cha của mình. 

Gia Cát Lượng hiểu được viễn cảnh “quân thần nghị kỵ lẫn nhau” của nhà Thục Hán. Bởi vậy nếu đoạt được Trung Nguyên thì mối quan hệ của ông với Lưu gia rất có thể sẽ đi đến bước đường chia rẽ lẫn nhau. 

Do đó, Gia Cát Lượng dường như muốn duy trì thế giằng co với Tư mã ý ở dọc vùng núi Thiểm Tây – Cam Túc, chứ không hẳn là quyết tâm bắc phạt đến cùng bằng các kế sách tấn công khác. 

Có thể nói, mục tiêu xuyên suốt trong chiến lược Bắc phạt của Gia Cát Lượng là duy trì sức ép với Tào Nguỵ, tiêu hao sinh lực địch và kiềm chế con đường phục hồi kinh tế phía Bắc. 

Khi thời cơ thống nhất thiên hạ chưa đến thì việc duy trì Bắc phạt cũng là cách giúp cho Gia Cát Lượng có thể duy trì được quyền kiểm soát nội bộ nhà Thục Hán. Như vậy thì Gia Cát Lượng đã phần nào thực hiện được đúng kế hoạch “Long Trung đối sách” của mình. 

Mặc dù qua đời khi chưa nhìn thấy Trung Quốc thống nhất nhưng cũng nhờ có Gia Cát Lượng mà cục diện của Tam quốc được duy trì đến 42 năm. 

Sau khi Gia Cát Lượng qua đời, chiến lược Bắc phạt diệt Tào Nguỵ vẫn được các đệ tử của ông tiếp nối. 

Comments (0)

Leave a Reply